Zespół jelita drażliwego – objawy

Zespół jelita drażliwego (IBS) to nawracające, czynnościowe zaburzenie przewodu pokarmowego. Występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn, a pierwsze objawy pojawiają się zwykle między 30. a 50. rokiem życia.

Do najważniejszych objawów zespołu jelita drażliwego należą bóle brzucha oraz nieprawidłowy rytm wypróżnień. Wyróżnia się cztery postaci IBS: zaparciową, biegunkową, mieszaną i nieokreśloną. Podział ten związany jest z różnym wyglądem i częstością oddawania stolców.

Objawy IBS

Charakterystyczne dla zespołu jelita drażliwego jest to, że bóle wiążą się ze zmianą częstości wypróżnień i konsystencji stolca, i ustępują po wypróżnieniu. Brakuje natomiast objawów wskazujących na chorobę organiczną przewodu pokarmowego, stan zapalny czy też nowotwór, a badania nie wykazują wad anatomicznych ani zaburzeń metabolizmu. Do objawów IBS zalicza się:

  • • biegunkę lub zaparcia;
  • • ból i dyskomfort w jamie brzusznej, który trwa przynajmniej 3 dni w miesiącu przez ostatnie 3 miesiące; dodatkowo występują mniej niż 3 wypróżnienia tygodniowo (przy postaci zaparciowej) lub więcej niż 3 wypróżnienia dziennie (przy postaci biegunkowej); zaburzenia te nie są spowodowane zmianami morfologicznymi lub biochemicznymi, a ból ustępuje po wypróżnieniu;
  • • ból przy ucisku podbrzusza oraz śródbrzusza;
  • • wzdęcia;
  • • zmianę wyglądu i konsystencji stolca;
  • • wydalanie śluzu;
  • • uczucie niepełnego wypróżnienia;
  • • nagłą i silną potrzebę oddania stolca (w przypadku postaci biegunkowej)1.

Objawy towarzyszące

Objawy zespołu jelita drażliwego nie ograniczają się wyłącznie do symptomów obejmujących układ pokarmowy. Chorobie towarzyszyć mogą także inne dolegliwości, do których zaliczają się:

  • • skurcze przełyku,
  • • dyspepsja,
  • • szczeliny odbytu,
  • • hemoroidy,
  • • bóle głowy, w tym migrenowe,
  • • uczucie zmęczenia,
  • • zaburzenia snu,
  • • zaburzenia miesiączkowania,
  • • zaburzenia oddawania moczu,
  • • bóle pleców,
  • • tachykardia i kołatanie serca,
  • • lęki,
  • • zmiany nastroju2.

Postać biegunkowa a postać zaparciowa IBS

W przypadku postaci biegunkowej zespołu jelita drażliwego stolce są luźne lub wodniste, oddawane częściej niż 3 razy na dobę. Jest to spowodowane szybkimi ruchami robaczkowymi jelita grubego, co uniemożliwia właściwe wchłanianie wody z mas kałowych i powoduje powstawanie wodnistych stolców. Do charakterystycznych objawów należy także nagła potrzeba wypróżnienia – często natychmiast po wstaniu z łóżka lub po posiłku – której towarzyszą bóle brzucha i wzdęcia ustępujące po oddaniu kału.

Przy postaci zaparciowej IBS wypróżnienie występuje rzadziej niż 3 razy w tygodniu. Ponieważ masy kałowe przebywają w jelicie grubym zbyt długo, są zbyt odwodnione i stają się twarde, trudne do wydalenia. Oddanie stolca może się wówczas wiązać z wysiłkiem i bólem. Zaparcia często występują naprzemiennie z okresami prawidłowego wypróżniania i napadami kolkowego bólu w podbrzuszu, któremu nierzadko towarzyszą wzdęcia, „przelewanie” w jelitach, nudności i zgaga3.

Należy pamiętać, że zespół jelita drażliwego to schorzenie przewlekłe – lekarz stawia taką diagnozę, jeśli objawy występują u pacjenta od minimum 6 miesięcy i nie mają podłoża w chorobie organicznej. Symptomy mogą cechować się różną intensywnością, zmienną lokalizacją i charakterem.


Źródła
  1. https://esculap.com/publication/151873/zesp-jelita-draliwego, https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.14
  2. https://gastrologia.mp.pl/choroby/jelitogrube/80662,zespol-jelita-drazliwego, https://www.doz.pl/czytelnia/a321-Zespol_jelita_drazliwego_8211_objawy_dieta_i_leczenie
  3. http://www.czytelniamedyczna.pl/3573,leczenie-dietetyczne-pacjentow-z-zespolem-jelita-nadwrazliwego.html

Zobacz również: